Cho đến nay (cuối năm 2009) hầu như bệnh viện nào từ tuyến huyện trở lên
cũng đều có máy tính, mạng máy tính và hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện.
Tuy nhiên số bệnh viện ứng dụng CNTT thành công còn khá khiêm tốn nếu không
nói đi từ thất bại này đến thất bại khác. Qua thực tế ta có thể liệt kê một
số nguyên nhân sau:
Lãnh đạo bệnh viện:
- Lãnh đạo bệnh viện thiếu am hiểu CNTT: do quá tải công việc, lãnh đạo bệnh
viện thường tập trung vào chuyên môn và hành chính, không có thì giờ để
luyện vi tính. Có giám đốc cho đến nay chưa biết sử dụng email, không biết
gõ bàn phím... Từ vị trí kiến thức đó giám đốc khó có thể nghĩ đến điều gì
xa hơn trong việc phát triển CNTT. Khi được lệnh ứng dụng thì ngơ ngác và
giao hết cho cấp dưới. Gặp những nhân viên IT có hiểu biết thì may ra có
thành công. Gặp nhân viên IT ba trợn thì hệ thống hoàn toàn thất bại.
- Lãnh đạo bệnh viện thiếu hiểu biết về CNTT y khoa: CNTT trong y khoa là
một lãnh vực rộng lớn đòi hỏi được tìm hiểu thấu đáo để giám đốc có thể định
vị được công việc của mình. Điều này có thể dễ dàng khắc phục bằng cách mời
tham vấn từ các chuyên gia CNTT y tế có kiến thức.
- Lãnh đạo bệnh viện nóng vội: cần hiểu rằng hệ thống phần mềm CNTT là khá
phức tạp, không phải muốn là có ngay. Có bệnh viện như BR-VT đã từng đổ ra
hàng chục tỷ đồng để đầu tư CNTT. Các bác sĩ bỏ cả gia đình để ngày đêm vào
bệnh viện cùng nhau xây dựng hệ thống phần mềm. Cuối cùng mất định hướng và
tiền bạc trôi theo mây khói.
- Đầu tư manh mún: do nhu cầu "cấp bách" hoặc do ấn ép từ cấp trên, bệnh
viện đã phải bỏ tiền ra mua các phần mềm nhỏ lẻ như quản lý BHYT, quản lý
báo cáo, quản lý kế toán, quản lý xét nghiệm... Các phần mềm này riêng lẻ,
rời rạc và không liên kết được với nhau. Bệnh viện Đống Đa - Hà Nội đã than
phiền về việc một bệnh nhân phải nhập liệu vào 4 phần mềm khác nhau, dẫn đến
mất nhiều thời gian.
- Thuê nhân sự lập trình: cho đến nay, ngay cả những nước tiên tiến như Mỹ,
Anh, Úc... cũng chưa có được một phần mềm quản lý bệnh viện hoàn chỉnh.
Những công ty nổi tiếng về CNTT y tế có cá một đội ngũ lập trình viên khổng
lồ, những chuyên viên phân tích ưu việt và thời gian xây dựng hệ thống kéo
dài hàng chục năng. Thế nhưng có lãnh đạo ngây thơ nghĩ rằng với 1 - 2 lập
trình viên là có thể xây dựng được phần mềm quản lý bệnh viện "như ý". Ở
Việt Nam có không ít những bệnh viện như vậy, và kết quả sau nhiều năm tốn
kém vẫn phải đầu tư lại từ đầu. Cái lợi duy nhất của hành xử này là ... rút
được kinh nghiệm.
- Nhân sự bệnh viện không hưởng ứng:
Có nhiều kiểu không hưởng ứng: không xử dụng phần mềm hoặc bài bác xây dựng
CNTT bệnh viện.
Khi ứng dụng phần mềm, hầu như mọi khoản đều minh bạch. Vì vậy một số "công
việc làm ăn" của nhân viên y tế bị ảnh hưởng và vì vậy họ không ủng hộ. Có
nhân viên thu phí của một bệnh viện lớn móc nối với các phòng xét nghiệm tư
nhân ngoài bệnh viện, thường xuyên chỉ bệnh nhân ra ngoài làm để hưởng hoa
hồng. Cô này phản đối phần mềm vì hệ thống kiểm soát được chỉ định của BS,
đối chiếu với các xét nghiệm được thực hiện. Khi lãnh đạo bệnh viện phát
hiện và chuyển công tác cô này thì mọi chuyện trở nên tốt đẹp. Giám đốc một
bệnh viện lớn ở Hải Phòng nói: "Tôi chỉ cần kiểm soát được 60% xét nghiệm ở
khoa xét nghiệm thì cũng là một thành công lớn rồi. Ở đây người ta làm ăn
riêng nhiều lắm"
Trong quá trình triển khai hệ thống, những người bảo thủ thường chỉ trích
nhóm hưởng ứng, đặt ra những câu hỏi làm khó nhóm triển khai như là "Tôi
chưa thấy ai làm thành công phần mềm bệnh viện. Vì vậy tôi tin chắc rằng dự
án này cũng sẽ thất bại. Tốt nhất là dẹp bỏ đi" hay "Ở thành phố lớn mà còn
chưa có phần mềm làm sao ở tỉnh mà có được?" hay "Đế tôi giới thiệu cho bác
phần mềm của công ty này hay lắm".
- Hệ thống mạng không chỉn chu: cần biết rằng phần mềm quản lý bệnh viện là
một hệ thống chứ không phải là những mãnh ghép rời rạc.
- Hệ thống phần mềm không tương thích
- Chọn lựa sai nhà cung cấp.
- Mua phần mềm theo kiểu đặt hàng.
